Vậy, Ngày Quốc Tế Giáo Dục 24/1 có nguồn gốc từ đâu? Ý nghĩa như thế nào? Và những cuốn sách hay nhất dành cho nghề giáo là gì?

Ngày Quốc Tế Giáo Dục 24/1 là gì?

Ngày Quốc Tế Giáo Dục là ngày kỷ niệm do Liên Hợp Quốc thiết lập nhằm đề cao vai trò của giáo dục trong sự phát triển kinh tế, xã hội và con người. Sự kiện diễn ra vào ngày 24 tháng 1 hằng năm và được công nhận trên toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới liên tục thay đổi, giáo dục được xem là phương tiện mạnh mẽ nhất giúp xóa bỏ bất bình đẳng, xóa đói giảm nghèo và tạo dựng nền tảng cho hòa bình bền vững. Đây là ngày để khẳng định rằng cơ hội học tập chất lượng là quyền cơ bản của tất cả mọi người, không phân biệt giới tính, điều kiện xã hội hay khu vực địa lý.
 

Nguồn gốc Ngày Quốc Tế Giáo Dục 24 tháng 1

Ngày 24 tháng 1 được chọn làm Ngày Quốc Tế Giáo Dục từ Nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ban hành ngày 3 tháng 12 năm 2018. Nghị quyết này được khởi xướng bởi Nigeria và được nhiều quốc gia thành viên ủng hộ. Việc xác lập ngày kỷ niệm xuất phát từ thực trạng thế giới khi hàng trăm triệu trẻ em vẫn chưa được đến trường và nhiều khu vực chịu ảnh hưởng từ xung đột khiến hệ thống giáo dục bị gián đoạn nghiêm trọng. Trong nhiều năm liền, Liên Hợp Quốc nhận thấy rằng nếu không có hành động toàn cầu mạnh mẽ, nhân loại sẽ không thể thực hiện được mục tiêu giáo dục toàn diện và chất lượng cho tất cả, vốn là mục tiêu số bốn trong bộ Mục tiêu Phát triển Bền vững.

Bối cảnh khi Ngày Quốc Tế Giáo Dục ra đời bao gồm nhiều thách thức lớn. Rất nhiều trẻ em và thanh thiếu niên không có cơ hội đến trường do nghèo đói. Bất bình đẳng giới tiếp tục ảnh hưởng đến quyền học tập của phụ nữ và trẻ em gái tại một số khu vực. Chiến tranh và thiên tai cũng khiến hàng triệu học sinh phải rời bỏ lớp học. Đồng thời, nhiều quốc gia đối diện tình trạng thiếu giáo viên, chất lượng giảng dạy không đồng đều và cơ sở vật chất không đáp ứng nhu cầu. Chính vì vậy, ngày này được thiết lập để nâng cao nhận thức toàn cầu và thúc đẩy cam kết đầu tư mạnh mẽ hơn cho giáo dục.

Ý nghĩa của Ngày Quốc Tế Giáo Dục 24 tháng 1

Ngày Quốc Tế Giáo Dục mang ý nghĩa trước hết ở việc khẳng định rằng giáo dục là quyền con người cơ bản. Mỗi cá nhân dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào cũng xứng đáng được tiếp cận với tri thức. Giáo dục giúp con người phát triển năng lực tư duy, ý thức xã hội và khả năng lựa chọn hướng đi phù hợp cho tương lai.

Bên cạnh đó, ngày 24 tháng 1 nhấn mạnh rằng giáo dục là nhân tố quan trọng nhất để xây dựng sự phát triển bền vững. Những mục tiêu như giảm nghèo, bình đẳng giới, tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghệ hay xây dựng xã hội hòa bình đều không thể đạt được nếu thiếu nền tảng giáo dục. Một dân tộc có hệ thống giáo dục mạnh sẽ sở hữu nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ngày Quốc Tế Giáo Dục cũng là dịp để tôn vinh các thầy cô giáo. Họ là những người đã và đang truyền đạt tri thức, truyền cảm hứng và nuôi dưỡng ước mơ cho nhiều thế hệ học sinh. Nghề giáo dù đối mặt nhiều áp lực nhưng vẫn luôn là nghề cao quý vì tạo ra những giá trị lâu dài nhất cho xã hội.

Không chỉ vậy, ngày 24 tháng 1 còn thúc đẩy các quốc gia củng cố hệ thống giáo dục của mình. Nhiều chương trình đầu tư cơ sở vật chất, cải tiến chương trình học hay nâng cao năng lực giáo viên được triển khai trong bối cảnh các hoạt động giáo dục nhận được nhiều sự chú ý hơn.

Cuối cùng, đây là thời điểm để toàn xã hội nhìn nhận rõ thực trạng giáo dục, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp. Những vấn đề như trẻ em bỏ học, thiếu cơ hội học tập, điều kiện học còn hạn chế hoặc khoảng cách chênh lệch giữa các vùng miền sẽ được thảo luận kỹ hơn nhằm tìm ra hướng giải quyết hiệu quả.

Top 7 cuốn sách hay về Giáo Dục 

1. Quý Cô Nóng Nảy – Hành Trình Khai Mở Tâm Trí Helen Keller
 

Quý Cô Nóng Nảy – Hành Trình Khai Mở Tâm Trí Helen Keller kể lại một trong những tình thầy trò cảm động và phi thường nhất trong lịch sử, nơi nghị lực, lòng yêu thương và sự hy sinh lặng thầm đã làm nên điều kỳ diệu. Helen Keller, nữ văn sĩ và nhà hoạt động xã hội nổi tiếng toàn cầu, được biết đến như biểu tượng của ý chí kiên cường khi vừa khiếm thị vừa khiếm thính nhưng vẫn trở thành người đầu tiên trong hoàn cảnh như vậy nhận bằng Cử nhân Nghệ thuật. Phía sau thành tựu rực rỡ ấy là hình bóng của cô giáo Annie Sullivan, người đã dành trọn cuộc đời để mở cánh cửa tri thức và ánh sáng cho Helen.

Khi mới mười chín tháng tuổi, Helen Keller mắc bệnh viêm màng não và mất hoàn toàn thị giác cùng thính giác. Thế giới trong mắt cô bé thu nhỏ lại thành một khoảng tối tuyệt đối và đầy cô độc. Đến năm sáu tuổi, cuộc đời Helen bước sang một trang mới khi cô gặp Annie Sullivan. Chỉ trong một tháng đầu tiên, bằng sự kiên trì, lòng thấu cảm và tình thương chân thành, Annie đã phá vỡ bức tường ngăn cách giữa Helen và thế giới. Từ một cô bé bướng bỉnh và dễ nổi giận, Helen bắt đầu học được ngôn ngữ đầu đời và tìm thấy con đường kết nối với cuộc sống.

Trong suốt năm mươi năm tiếp theo, Annie gần như không rời xa Helen. Bà kiên nhẫn đánh vần từng bài giảng vào tay Helen trong bốn năm dài để hỗ trợ cô hoàn thành chương trình đại học. Bà cũng là người đồng hành trong mọi bước trưởng thành của Helen, từ sự nghiệp giảng dạy đến những hoạt động xã hội có sức lan tỏa mạnh mẽ. Tình thương của Annie dành cho Helen sâu sắc đến mức trong những lời cuối cùng trước khi qua đời, bà vẫn nhắc đến cô học trò bằng sự trìu mến và ra đi khi bàn tay vẫn nắm chặt tay Helen.
 

2. Thầy Cô Giáo Hạnh Phúc Sẽ Thay Đổi Thế Giới

Thầy Cô Giáo Hạnh Phúc Sẽ Thay Đổi Thế Giới là món quà đặc biệt mà Thiền sư Thích Nhất Hạnh gửi tặng vào giai đoạn chín muồi nhất của cuộc đời mình. Cuốn sách không chỉ là một tác phẩm, mà còn là sự trao truyền đầy tâm huyết về tình thương, lý tưởng giáo dục và niềm tin vào thế hệ trẻ. Trong từng trang viết, người đọc cảm nhận sâu sắc sự trân trọng của Thiền sư dành cho những người thầy, người cô, những người ngày ngày âm thầm đóng góp cho sự kiến tạo, chuyển hóa và hàn gắn thế giới từ gốc rễ, bằng chính trái tim và sự tận tụy của họ.

Tác phẩm được hình thành từ sự cộng tác đầy cảm hứng giữa Thiền sư Thích Nhất Hạnh và giáo sư Katherine Weare, một nhà giáo dục chuyên nghiên cứu về tác động của chánh niệm trong học đường, cùng với đội ngũ cố vấn là các học trò lớn của Thiền sư tại Làng Mai. Sự kết hợp ấy đã tạo nên một cẩm nang thiền tập có tính ứng dụng cao, dễ thực hành và phù hợp với mọi giáo viên mong muốn đem chánh niệm vào lớp học cũng như đời sống cá nhân.
 

3. Những Ngày Thứ Ba Với Thầy Morrie
 

Những Ngày Thứ Ba Với Thầy Morrie là câu chuyện về một lớp học đặc biệt, nơi không có giáo án, không có bài kiểm tra và cũng chẳng có điểm số. Đó là lớp học cuối cùng trong đời thầy Morrie, diễn ra mỗi tuần một lần vào ngày thứ Ba, ngay trong căn phòng quen thuộc nơi thầy có thể nhìn thấy cây dâm bụt nhỏ nở những bông hoa hồng tươi ngoài cửa sổ. Ở không gian bình yên ấy, người học trò cũ lắng nghe thầy giảng bài học quan trọng nhất: bài học về ý nghĩa của cuộc đời. Mỗi buổi gặp gỡ là một cuộc trò chuyện chân thành, nơi thầy dùng chính trải nghiệm của mình để mở lối cho một người trẻ đang loay hoay giữa guồng quay của tham vọng và bộn bề của cuộc sống hiện đại.

Từ những buổi trò chuyện dung dị ấy, cuốn sách đã trở thành hiện tượng toàn cầu, được xuất bản bằng ba mươi mốt thứ tiếng và phát hành tại ba mươi sáu quốc gia. Những Ngày Thứ Ba Với Thầy Morrie được nhiều trường tiểu học, trung học và đại học trên thế giới đưa vào chương trình giảng dạy bởi những giá trị nhân văn sâu sắc mà nó mang lại. Tác phẩm còn được chuyển thể thành kịch và phim truyền hình, tiếp tục lan tỏa thông điệp về tình thầy trò, về tình người, và về cách chúng ta đối diện với sự hữu hạn của đời mình.

4. Totto-chan Bên Cửa Sổ
 

Totto-Chan Bên Cửa Sổ mở ra một thế giới giáo dục đầy nhân văn và khác biệt, nơi một cô bé tinh nghịch được lắng nghe và thấu hiểu theo cách mà mọi đứa trẻ đều xứng đáng có được. Tottochan vốn là một cô bé hiếu động, tò mò và luôn tràn đầy năng lượng. Ở ngôi trường cũ, sự hồn nhiên ấy lại bị coi là rắc rối, khiến cô bé bị buộc thôi học. Thế nhưng khi bước vào Tomoe, một ngôi trường độc đáo với lớp học trong các toa tàu cũ, Tottochan được mở ra một chân trời mới. Dưới sự dẫn dắt đầy tình yêu thương của thầy hiệu trưởng Kobayashi, cô bé được học theo cách của riêng mình, được khám phá thế giới bằng đôi mắt và trái tim trong trẻo, được tôn trọng từng khác biệt và từng cảm xúc nhỏ bé nhất.

Tại Tomoe, mỗi ngày là một hành trình khám phá. Những bài học không chỉ đến từ sách vở mà đến từ chính trải nghiệm, từ thiên nhiên, từ sự gắn kết giữa thầy trò và bạn bè. Ở nơi mà không có những hàng ghế thẳng tắp hay những quy tắc khô cứng, trẻ nhỏ được tự do phát triển, được khuyến khích thành chính mình. Tottochan cùng các bạn của mình đã sống những năm tháng tuổi thơ đẹp đẽ nhất, với tiếng cười, sự tò mò và cảm giác được thấu hiểu. Thầy Kobayashi không chỉ là người thầy mà còn là điểm tựa tinh thần, luôn nhìn thấy điều tốt đẹp trong mỗi đứa trẻ và luôn tin rằng sự khác biệt chính là điều làm nên giá trị của con người.
 

5. Được Học
 

Được Học kể lại hành trình vừa chân thực vừa nghẹn ngào của Tara Westover, một cô gái lớn lên nơi núi rừng hoang biệt trong một gia đình theo tư tưởng cực đoan. Ngay từ những trang đầu, độc giả biết rằng đây là câu chuyện đời thật, nhưng mức độ dữ dội và phi lý của nó lại khiến ta nhiều lần cảm giác như đang đọc một cuốn tiểu thuyết đầy kịch tính. Tara chưa từng được đến trường vì người cha của cô luôn xem giáo dục hiện đại là cám dỗ phản tự nhiên và phản lại ý Chúa. Cô không có giấy khai sinh, không được chăm sóc y tế, và tồn tại như một cái bóng bên rìa xã hội, chỉ được xác định bằng những công việc khổ nhọc ở bãi phế liệu và những quy tắc hà khắc mà cha cô đặt ra để chuẩn bị cho ngày Tận thế.

Lớn lên trong nỗi sợ tội lỗi thường trực, Tara bị buộc tin rằng đến trường là phạm điều răn, rằng rung động tuổi trẻ là điều ô uế, rằng những bộ quần áo đơn giản nhất cũng có thể là mưu đồ của quỷ dữ. Sự giáo dục mà Tara nhận được chỉ là những lời răn dạy nghiệt ngã, khép chặt cô trong một thành trì gia trưởng khiến cô không thể tiếp nhận những yêu thương nhẹ nhàng hay những lời khen giản dị. Cuộc sống của gia đình Westover là một chuỗi tai nạn và bi kịch nối tiếp, và Tara luôn trăn trở khi viết lại câu chuyện này vì sợ kể sai, kể thiếu. Thế nhưng càng đọc, người ta càng lạnh sống lưng trước sự thật khắc nghiệt mà cô phải đối mặt.

Để thoát khỏi bóng tối ấy, Tara đã phải trả một cái giá vô cùng cay đắng và dài lâu. Con đường đến trường, đối với cô, không chỉ là một cơ hội học tập mà là hành trình vượt thoát khỏi định kiến, nỗi sợ và sự kiểm soát đến nghẹt thở của gia đình. Khi trở thành Tiến sĩ tại Đại học Cambridge danh tiếng, cô buộc phải chấp nhận sự thật đau lòng rằng tự do đôi khi đồng nghĩa với việc đánh mất những người thân yêu nhất.

Được Học gợi lên một thông điệp sâu sắc và lay động: giáo dục không chỉ là tri thức mà còn là sự khai sáng, là lối thoát, là niềm tin rằng mỗi con người có quyền được trở nên tốt đẹp hơn. Với Tara, “được học” chính là hành trình tìm lại chính mình dù đầy cô độc, nhưng cũng đầy dũng cảm và hy vọng.
 

6. Hồi Ký Người Thầy Xây Dựng Hạnh Phúc
 

Hồi Ký Người Thầy Xây Trường Hạnh Phúc bắt đầu bằng khát vọng bền bỉ của thầy Hòa về một ngôi trường nơi mỗi học sinh được học tập trong niềm vui, trong sự tôn trọng và an toàn tuyệt đối về tinh thần. Từ những ngày còn là cậu bé ngồi trên ghế nhà trường, thầy đã thấm thía nỗi sợ hãi khi bị trách phạt và niềm hân hoan khi được động viên. Chính những trải nghiệm ấy đã gieo vào thầy ước mơ về một môi trường giáo dục nhân văn, nơi trẻ em được nuôi dưỡng bằng sự khích lệ hơn là trừng phạt.

Tuổi trẻ của thầy trải qua giữa những năm tháng đất nước còn nhiều biến động. Khi buộc phải tạm gác lại ước mơ để lên đường nhập ngũ, thầy vẫn giữ trong mình ngọn lửa ham học và khát vọng cống hiến. Sau khi trở về từ chiến trường, dù đã ngoài ba mươi, thầy vẫn kiên trì ôn luyện và thi đỗ đại học, mở ra một hành trình mới đầy thử thách nhưng cũng tràn đầy hi vọng.

Bước vào nghề giáo, thầy Hòa phải đối mặt với không ít rào cản đến từ xuất thân và định kiến. Thế nhưng bằng nỗ lực bền bỉ cùng tinh thần học hỏi không ngừng, thầy dần chinh phục mọi người bằng tấm lòng tận tụy và nhân cách chân thành. Từ những trải nghiệm sâu sắc trong đời, thầy xây dựng ngôi trường mơ ước của mình, một ngôi trường không có roi vọt và coi hạnh phúc của học sinh quan trọng ngang với thành tích học tập. Đó là nơi mỗi đứa trẻ được lắng nghe, được thấu hiểu và được phát triển theo khả năng riêng.
 

7. Cây Vĩ Cầm Cuồng Nộ 
 

Cây Vĩ Cầm Cuồng Nộ là câu chuyện chân thành và đầy rung cảm về thầy K – một người thầy dạy violin gốc Ukraina, người đã đi qua nửa đời trong bom đạn, thiếu thốn và cả những mất mát không thể gọi tên. Chính những năm tháng tuổi trẻ đầy khốc liệt ấy đã rèn nên ở thầy một ý chí sắt đá và một tinh thần kỷ luật nghiêm khắc, điều mà thầy mang theo suốt hành trình sau này khi sang Mỹ lập nghiệp và dạy nhạc để nuôi gia đình.

Trong lớp học của thầy K, những nguyên tắc tưởng như hà khắc lại trở thành nền tảng làm nên sự trưởng thành của biết bao thế hệ học trò. Thầy không chỉ dạy cách kéo một đường vĩ chuẩn xác, mà còn dạy cách sống mạnh mẽ, kiên cường và có trách nhiệm. Chính sự tận tâm và lòng tin vào học trò đã khiến thầy không ngần ngại đưa họ đến những bậc thang mới trong sự nghiệp khi biết mình đã dạy họ đến giới hạn có thể. Với thầy, sự thành công của học trò chính là món quà lớn nhất.

Khi thầy K qua đời, những học trò từng được thầy dìu dắt đã tụ họp để tổ chức một buổi hòa nhạc tưởng niệm. Âm nhạc trong buổi tối hôm ấy không chỉ là tiếng đàn, mà là sự tri ân dành cho người thầy nhỏ bé nhưng mạnh mẽ, người đã thắp lên trong họ niềm đam mê và phẩm giá của một con người sống có lý tưởng.

Cuốn sách được viết từ hai góc nhìn – một của người học trò năm xưa và một của người con gái ruột của thầy K. Hai giọng kể, hai trái tim, nhưng chung một niềm biết ơn sâu sắc dành cho người thầy đã dùng cả cuộc đời mình để truyền đi ánh sáng của âm nhạc và nhân cách. Qua từng trang viết, độc giả cảm nhận được không chỉ hành trình rèn luyện gian khổ để làm chủ cây vĩ cầm, mà còn cả hành trình trưởng thành của những con người may mắn được thầy K chạm vào cuộc sống của họ. Đây là cuốn sách dành cho bất kỳ ai trân trọng giá trị của giáo dục, của sự tận tâm và của một cuộc đời sống hết mình vì người khác.
 

Lời kết 

Ngày Quốc Tế Giáo Dục 24/1 là dịp quan trọng để nhắc nhớ mỗi chúng ta về giá trị của tri thức và vai trò không thể thay thế của người thầy trong xã hội. Việc hiểu rõ nguồn gốc, ý nghĩa của ngày này và tìm đọc những cuốn sách hay về giáo dục sẽ giúp chúng ta thêm trân trọng hành trình học tập và cống hiến của nghề giáo. Hãy cùng lan tỏa tinh thần học tập suốt đời và đồng hành xây dựng một nền giáo dục ngày càng nhân văn, bền vững.